شاید بارها بر روی سر در مغازه ها دیده باشید که نوشته شده سرقفلی این مغازه به فروش می رسد. اما ندانید که سرقفلی چیست و چه تفاوتی با مالکیت دارد.
سرقفلی در واقع حقی است که قانونگذار آن را برای حمایت از مستاجران اماکن تجاری در نظر گرفته است. این حق تنها برای اماکن تجاری در نظر گرفته شده است و شامل اماکن مسکونی نمی شود. بنابراین می توان گفت که سرقفلی مبلغی است که مستاجر در قالب یک قرارداد به مالک می پردازد تا از منافع ملک تجاری با پرداخت اجاره ای ناچیز بهره مند شود. توجه داشته باشید که مستاجر تنها مالک منافع آن ملک تجاری می شود و مالکیت عین و ملک مکان تجاری همچنان متعلق به مؤجر خواهد بود.
بعنوان مثال شما یک دهنه مغازه متروکه را از مالک اجاره می‌کنید، در آن یک فروشگاه مواد غذایی راه‌اندازی می‌کنید و با پشتکار و تلاش فراوان، مشتریان زیادی برای خود جمع آوری می‌کنید. حال اگر مالک بعد از اتمام مدت قرارداد شما را از مغازه بیرون کند، در واقع از شهرت و اعتباری که شما برای آن مغازه و کسب‌وکارتان بدست آورده اید، به نفع خود استفاده می‌کند، حال آنکه شما مجبورید به مغازه‌ی دیگری بروید و دوباره روز از نو روزی از نو.
حق سرقفلی به صورت خودکار ایجاد نمی‌شود، بلکه باید هنگام عقد قرارداد، مالک و مستاجر در این موضوع با هم توافق کنند. بنابراین در صورت عدم توافق در هنگام عقد قرارداد، عملا مستاجر هنگام تخلیه نمی‌تواند ادعایی داشته باشد.
بعنوان مثال اگر پاساژ جدیدی ساخته شده باشد، مغازه‌های آن پاساژ فقط حق سرقفلی دارند. به این نوع از سرقفلی، سرقفلی واقعی گفته میشود. سرقفلی مغازه مبنای قراردادی دارد و به‌عبارتی، نوعی امتیاز است که موجر ضمن عقد اجاره به مستأجر می‌دهد و در ازای آن مبلغی دریافت می‌کند. به این مستأجر مالک سرقفلی گفته میشود.
