سوله ها از تعداد زیادی قاب های شیبدار متصل بهم تشکیل می شوند که به آنها قاب اصلی گفته می شود. این قابها توسط اجزای مختلفی به یکدیگر وصل می شوند تا بتوانند نیروهای ثقلی و جانبی (باد و زلزله) وارد بر سوله را تحمل نمایند. در شکل زیر برخی از اجزای سوله ها مشخص شده اند.
انواع سوله
1-سوله خرپایی
یکی از رایج ترین سوله هایی که امروزه در سطح کشور شناخته می شود، سوله خرپایی است. دلیل این محبوبیت و کاربرد زیاد، کم هزینه بودن، سرعت بالا در ساخت سوله، وزن کم، سرعت بالای بهره برداری، قابلیت نصب انواع جرثقیل دیواری و سقفی و همچنین امکان جابجایی از مهم ترین مزیت هایی است که سوله خرپایی دارد. این نوع سوله ها هیچ محدودیتی در متراژ ندارند و در انواع اندازه ها قابل اجرا می باشند.
سوله های خرپایی سوله هایی از جنس فلز با سقف های متنوع (قوسی ،شیبدار و.. )که بنا به کارایی شان و نوع نیاز مشتری با ظاهر متنوع، ساخته می شوند .
در پوشش سقف سوله می توان از مواردی چون :
– ساندویچ پانل های سقفی و دیواری (بهترین و کاراترین انتخاب و البته گرانترین )
– ورق گالوانیزه با عایق پشم شیشه، گالوانیزه، آلوزینک
– وررق سقفی برای پوشش سقف و اجر و سیمان برای پوشش دیوار های سوله (روشی سنتی که کاربرد کمتری دارد) استفاده کرد.
سوله های خرپایی بر خلاف روش های ساخت دیگر، محدودیتی در اجرای دهانه ندارد و میتواند تا دهانه های بالای ۱۰۰ متر هم بدون ستون میانی ساخت. هرچه قدر دهانه یک سوله (بدون ستون میانی) عریضتر باشد، میزانی فولاد مصرفی هم بالاتر میرود و در نتیجه هزینه اجرای اسکلت فلزی هم افزایش می یابد ولی باید بدانید که هر چقدر دهانه عریض تر شود متراژ دیوار و فنداسیون کمتر میشود و در کل، قیمت سازه کل هم یا پایین تر میشود و یا در شرایط خاص قیمت یک سوله دهانه کوچک با یک سوله با دهانه بزرگتر یکی میشود. سوله خرپایی بهتر است برای سوله هایی انتخاب شود که دهانه آنها بیش از ۱۸ متر می باشد.
اگر سوله ای دارای جرثقیل سقفی باشد، وزن آن سازه هم بالاتر میرود چرا که وقتی جرثقیل اجسام سنگین را بلند میکند، فشار حاصل از وزن آن جسم از جرثقیل به ستون های سوله انتقال پیدا میکند برای همین موضوع وقتی در سازه از جرثقیل سقفی استفاده میشود، باید میزان بار جرثقیل را هم محاسبه کرد.
هرچقدر که ارتفاع سازه هم بلند تر باشد وزن اسکلت فلزی بیشتر میشود زیرا هم به ارتفاع ستون ها افزایش میدهد و هم برای خنثی کردن بار باد بر روی سازه باید اسکلت قوی تری را بنا کرد که در مقابله با بادها و طوفانها مقاومت خوبی را از خود نشان بدهد.
ستون های دو طرف سوله های خرپایی با توجه به نوع هندسه آن میتواند بارهای مختلفی را تحمل کند و در طراحی آن و در حالات مختلف آن میزان سبکی و سنگینی ستون ها بستگی به نوع طراحی طراحان دارد. موضوع دیگر ستون های میانی هستند. در دهانه های عریض میتوان سازه را بدون ستون میانی ساخت، این کار قائدتا باعث میشود که وزن سازه بالاتر رود اما وقتی که ستون هایی در دهانه سوله اضافه گردد میتواند وزن سازه را کاهش دهد و در نتیجه قیمت تمام شده را پایین آورد، اما این نکته را هم فراموش نکنید که هر چه دهانه سازه عریضتر باشد و بدون ستون میانی باشد، ارزش سازه و در نهایت مالکیت زمین بالاتر میرود زیرا در آن سوله دامنه فعالیت کاری گسترش پیدا میکند و مشاغل مختلف میتوانند در آن مشغول به کار شوند.
سوله های خرپایی 15 الی 50 درصد ارزانتر از سوله هایی هستند که با روش تیرورق ساخته می شوند.
2-سوله تیر ورقی
سوله تیر ورقی به عنوان یکی از قدیمی ترین نوع ساخت سوله در ایران و کشورهای دیگر شناخته شده است، در گذشته در همه جای دنیا از سوله های تیر ورقی استفاده های زیادی می شد، اما روز به روز با پیشرفت تکنولوژی و به روز شدن سیستم های محاسباتی و تغییراتی که در ساخت سازه های فلزی شکل گرفته است ساخت سوله های تیر ورقی کمرنگ تر شد و کم کم سوله های خرپایی جای سوله های تیر ورقی را گرفت.
سوله های تیر ورقی به دلیل قدمت بالایی که دارند طبیعتا از تکنولوژی و رشد مهندسی عقب مانده اند و همچنان با همان روندی که بیش از ۶۰ سال پیش داشته اند ادامه می دهند، برای همین در این سوله ها هیچ گونه بهینه سازی وجود ندارد و عملا برای ساخت آنها و اخذ تاییدیه های نظام مهندسی می بایست از میزان بالایی فولاد در ساخت آنها استفاده نمود، حال با توجه به اینکه قیمت آهن آلات نسبت به گذشته رشد چشمگیری داشته است، دیگر ساخت سوله به روش تیرورقی صرفه اقتصادی ندارد و در واقع به همین دلیل است که کارفرمایان و صنعتگران در ایران هم کم کم از ساخت با این روش دست کشیده اند و رو به سوله های سبک سازی شده خرپایی آورده اند. البته این روش ساخت هنوز هم در بعضی از ابعاد ها گزینه بسیار خوبی هست.
تمامی سوله ها از اجزایی تشکیل شدند که با در کنار هم قرار گرفتن آنها سازه فلزی ما ساخته می شود. حال باید توجه داشته باشید که اگر هرکدام از این اجزاء در سازه ما وجود نداشته باشد عملا سازه ما ناقص می شود و در نتیجه قطعا سوله ساخته شده استاندارد نیست و نمی تواند مقاومت های لازم را داشته باشد.
بعضی از سوله سازان برای اینکه بتوانند قیمتهای پایینتری را برای جذب خریداران اعلام کنند، عملا یک یا چند مورد از این اجزاء ها را از سازه کم می کنند تا بتوانند در ظاهر قیمت پایینتری را به شما اعلام کنند و شما را قانع کنند که با آنان وارد قرارداد شوید، حال با توجه به این موارد، توصیه ما این است که قبل از قرارداد این اجزاء را بخوبی بشناسید.
